گفتاری از دکتر مسعود اسداللهی
سفر #بشار_اسد به تهران؛ پیامها و پیامدها
بخش اول سفر جناب آقای بشار اسد رئیسجمهوری سوریه به ایران و دیدار وی با رهبر انقلاب و رئیسجمهوری ایران یک سفر تاریخی و مهم در ابعاد گوناگون است. از این رو، پایگاه اطلاعرسانی KHAMENEI.IR در گفتاری از آقای مسعود اسداللهی، کارشناس و تحلیلگر مسائل بینالمللی و منطقه به تحلیل و بررسی پیامها و پیامدهای سفر آقای بشار اسد به تهران و دیدار وی با حضرت آیتالله خامنهای رهبر انقلاب اسلامی پرداخته است. شاید بهترین عنوانیکه میتوان برای موضوع سفر رئیسجمهوری #سوریه به ایران تعیین کرد، نامگذاری آن بهعنوان «سفر پیروزی و استمرار» است؛ چراکه این سفر هنگامی صورت گرفت که ما شاهد پیروزیهای نهایی در سوریه هستیم. هرچند هنوز مراحلی برای تکمیل پیروزی باقیمانده است اما حجم پیروزیهاییکه تاکنون بهدستآمده آنقدر زیاد است که ما میتوانیم به جرأت بگوییم در مراحل پایانی بحران سوریه قرار داریم.
در طول هشت سال بحران سوریه مرتباً هیئتهای دیپلماتیک و سیاسی-نظامی ایران و سروریه به کشور مقابل سفر میکردند و هیچگاه این دیدارها قطع نشد اما در ماههای اخیر شاهد گسترش سطح دیدارها هستیم. ماه قبل معاون اول رئیسجمهور در رأس هیئتی بلندپایه به سوریه سفر کرد و قراردادهای مهمی برای گسترش همکاریهای اقتصادی، اجتماعی، هنری و حتی ورزشی امضا شد. میتوان گفت هماکنون روابط دو کشور از لحاظ اقتصادی هم وارد یک رابطهی راهبردی شده است.
با این حال در طول بحران به خاطر مسائل امنیتی، فرصت نشده بود که آقای بشار اسد به ایران سفر کند. حال این فرصت مقارن با پیروزیهای بسیار بزرگ شده است.
* گسترش رابطهی راهبردی دو کشور این سفر جز جنبهی دیدار طرفهای پیروز در بحران سوریه، بُعد مهمی دیگری نیز دارد و نشان میدهد بهرغم همهی فشارهایی وارده از سوی آمریکا، اسرائیل، جهان غرب و بعضی کشورهای عربی به دولت سوریه برای کاهش سطح روابط با ایران شاهد گسترش رابطهی راهبردی میان دو کشور و استمرار آن هستیم.
موضوع حضور مستشاران نظامی ایران در سوریه و همچنین حزبالله یکی از موارد بحثبرانگیز و چالشی مدنظر غرب و جهان عرب است. بهرغم همهی این فشارها دولت سوریه معتقد است این روابط راهبردی نهتنها کاهش بلکه بایستی گسترش یابد چراکه پیروزی بهدستآمده نتیجهی همین رابطهی راهبردی است. این نکته کاملاً حائز اهمیت است چراکه آقای بشار اسد با این سفر تأکید مجددی به روابط راهبردی میان ایران و سوریه داشته که با فشارهای خارجی تضعیف نمیشود بلکه با توجه به تحولات سیاسی که در صحنهی سوریه اتفاق افتاده است.
دولت سوری بیشازپیش به اهمیت روابطش با ایران پی برده است و علاوه بر پیروزیهای نظامی در عملیات نظامی، اکنون نیز نیازمند استمرار این رابطه در روند سیاسی است.
در روند مذاکرات آستانه به عینه شاهد بودیم که طرف سوری بسیار تلاش داشت تا از حمایت طرف ایرانی در مذاکرات بهرهمند باشد. همواره با طرف ایرانی مشورت میکرد تا بتواند مواضع سوریه را از موضع قدرت بالا مطرح کند.
انعکاس خبری این سفر در سطح دنیا بسیار گسترده بود و بسیاری از شبکهها برنامههای ویژهای را برای بررسی این سفر و پیامدهای آن نمایش دادند و هنوز با گذشت بیش از ۴۸ ساعت از سفر باز هم اکثر رسانهها به این سفر و پیامدهای آن میپردازند.
* روابط دو کشور؛ برادرانه و فراتر از راهبردی نحوهی استقبال رهبر انقلاب از جناب بشار اسد آنچنان صمیمی و دوستانه بود که نشان میداد روابط دو کشور حتی از سطح راهبردی نیز فراتر است. روابطی برادرانه و صمیمی که بدون هیچگونه شائبهای است. در واقع ایران پیروزی سوریه را پیروزی خود میداند.
آنچه ایران در دفاع از سوریه انجام داد ادای دین تاریخی بوده به خاطر حمایتهای سوریه در جنگ تحمیلی ایران و مواضعیکه علیه تجاوزگری صدام داشت و در واقع پاسخی به مواضع مؤثر سوریه در دههی شصت است و علاوه بر این موضوع نشاندهندهی ثبات و استواری دو کشور در همپیمانی است. این پیمان بر اثر عواطف و احساسات شکل نگرفته است. بیش از چهل سال است که بهرغم همهی مشکلات این همپیمانی راهبردی ادامه پیدا کرده و روزبهروز گسترش پیدا میکند.
* نقش رهبری بشار اسد در پیروزی سوریه حضرت آیتالله خامنهای بر پایمردی، مقاومت و استقامت دولت و ملت سوریه و نقش آن در پیروزی بزرگ اشاره داشتند و بهطور ویژه نقش آقای بشار اسد و مقاومت و پایمردی وی را مطرح کردند و این پیروزی را مدیون پایمردی شخص بشار اسد دانسته و فرمودند که بایستی نقش مؤثر رهبران یک کشور برای ادامهی پایمردی و استقامت مردم توجه داشت.
در بحران اکراین شاهد بودیم که رئیسجمهور وقت آن کشور از حمایت قدرتمند روسیه نیز بهرهمند بود اما با وقوع دو سه تظاهرات بهاصطلاح «انقلاب رنگی»، قبل از هر درگیری خاصی از کشور گریخت و بدون هرگونه مقاومتی تمام معادلات قدرت را برهم ریخت. پس از آن حرکتی که توسط جهان غرب حمایت میشد، در اکراین به قدرت رسید و مشکلات زیادی را میان روابط روسیه و اکراین دامن زد. تا جاییکه روسیه وارد عمل شد و شبهجزیرهی کریمه را باز پس گرفت و سپس بحرانهایی میان روسیه و غرب شکل گرفت که سبب تحریم روسیه شد. این نشان میدهد که وقتی مسئول یک کشور پایمردی نداشته باشد حتی اگر حمایت هم از او وجود داشته باشد باز هم شکست خواهد خورد.
این روزها هم شاهد توطئهای هستیم که علیه ونزوئلا در جریان است. در این توطئه میبینیم آقای مادورو رئیسجمهور ونزوئلا تا این لحظه بهرغم فشارهای بسیار سنگین غربیها، بسیار قوی ایستاده و تا به اکنون تزلزلی نداشته است. اگر او نیز همچون آقای بشار اسد تا آخر با قدرت ایستادگی کند قطعاً میتواند این توطئه را با شکست روبرو کند. همانطور که در انتخابات اخیر نیز شاهد بودیم مادورو از حمایت بیش از شصتدرصدی مردم برخوردار است. اما اگر دچار سستی شود این احتمال میرود که سناریوی اکراین در ونزوئلا نیز تکرار شود.
هنگامیکه این نمونهها را میبینیم به نقش مؤثر رهبری اسد پی میبریم چراکه حجم توطئه و مشکلات سوریه بسیار بیشتر از ونزوئلا و اکراین است. چیزی نمانده بود که تمامی سوریه به دست مسلحین بیفتد. حتی به نزدیکی دفتر کار آقای بشار اسد نیز رسیده بودند اما شخصیت قدرتمند اسد بینظیر بود. در این زمینه کمکهای جمهوری اسلامی ایران، حزبالله و همپیمانان سوریه نیز مؤثر واقع شد.
موضوع مهم دیگر این است که در این دیدار رهبر انقلاب اشاره کردند که پایمردی و مقاومت سوریه در مقابل این توطئه سبب شد تا شخص آقای بشار اسد بهعنوان قهرمان جهان عرب شناخته شود و اکنون حتی دشمنان رئیسجمهوری سوریه سخنی از کنارهگیری اسد به میان نیاورده و بحث این است که چگونه باقیماندهی گروههای مسلح را بتوانند به نحوی در مناطقی مثل ادلب حفظ کنند. بشار اسد همانند پدرش آقای حافظ اسد از شخصیت فردی قویای برخوردار است و اکنون تبدیل به قهرمانی در جهان عرب شده که توانسته توطئهای که صدوپنج کشور از آن حمایت میکردند را شکست دهد.
در ابتدای بحران سوریه شاهد بودیم اجلاسهایی تحت عنوان دوستان سوریه تشکیل میشد و بزرگترین دولتهای غربی، عربی، آسیایی، آمریکای لاتین و اروپا در این جلسات شرکت داشتند و از مسلحین حمایت میکردند. این مقاومت باعث شد تا این توطئه خنثی شود. بنابراین مظهر و سمبل این مقاومت یعنی بشار اسد تبدیل به یک قهرمان شده است و بهعنوان یک الگو از وی یاد میشود.
#گفتگو
